Marsjański łazik Curiosity NASA odkrył niezwykłą „plutę” na martwym glebie Marsa, którą wcześniej rejestrowano wyłącznie z kosmicznych zdjęć orbiterów.

Curiosità — badanie „pajęczyny” na Marsie

Marsjański łazik NASA Curiosity od prawie sześciu miesięcy bada dziwny obszar góry Eolia (nieoficjalnie Mount Sharp) w kraterze Gale. Na powierzchni widoczne są struktury typu „boxwork”: niskie szeregi o wysokości 1–2 m, pomiędzy którymi znajdują się piaskowe zagłębienia. Z orbity przypominają one ogromną pajęczynę rozciągającą się na kilometry.

Co pokazały zdjęcia
26 września 2025 roku Curiosity stworzył szczegółową panoramę terenu. Przy bliższym przyjrzeniu się skała składa się z wielu małych „kłaczków” o wielkości grochu. Z daleka, zwłaszcza z orbity satelitarnej, wyglądają one jak pajęczyna, którą naukowcy tłumaczą pęknięciami i ich mineralizacją.

Jak powstały szeregi
* W starożytności przez duże pęknięcia w skałach bazowych przenikały podziemne wody.
* Te wody pozostawiały po sobie gliny i węglany, cementując obszary wokół pęknięć i tworząc wytrzymałe szeregi.
* Mniej wzmocnione strefy z czasem wypychane przez wiatr tworzyły zagłębienia.
* Ciemne linie przecinające szeregi to centralne pęknięcia o największej koncentracji minerałów.

W ten sposób hipoteza sformułowana w 2014 roku na podstawie zdjęć satelitarnych otrzymała potwierdzenie badań naziemnych Curiosity. Praca terenowa łazika uzupełniła obraz i dodała brakujące szczegóły.

Nowe odkrycia
* Na szeregach i w zagłębieniach znaleziono wypukłe kłaczki, nie zawsze związane z centralnymi pęknięciami, co może świadczyć o późniejszych epizodach przenikania wody.
* Analiza rentgenowska pokazała rozdzielone rozmieszczenie minerałów: gliny dominują na szeregach, a węglany – w zagłębieniach.
* Curiosity pobrał trzy próbki gleby z różnych części terenu (z góry szeregu, ze skały bazowej w zagłębieniu i z strefy przejściowej) oraz jeszcze jedną do „mokrej” chemii w celu wykrycia związków organicznych.

Co to oznacza
Obecność pęcherzykowych struktur związanych z starożytną cyrkulacją wody wskazuje, że poziom podziemnych wód na Marsie w przeszłości był znacznie wyższy niż się przypuszczało. Oznacza to, że okresy wilgotne trwały dłużej, a warunki potencjalnie sprzyjające życiu mikrobiologicznemu utrzymywały się przez długi czas.

Obserwacje Curiosity nadal przepisywują historię klimatu marsjańskiego: od okresów aktywnej wody po stopniowe przemienianie Marsa w współczesną zimną pustynię.