Sztuczna inteligencja pomaga paleontologom identyfikować dinozaury na podstawie ich uformowanych śladów.

Paleontologia i sztuczna inteligencja: nowy spojrzenie na ślady dinozaurów

Paleontolodzy badają nie tylko szkielet, ale także „żywe” odciski – oszlifowane ślady działalności życiowej prehistorycznych zwierząt. Jednak rozpoznawanie takich śladów bywa utrudnione: często są rozmyte, znajdują się w grupach lub pokryte warstwami osadowymi, co czyni dokładną identyfikację właściciela prawie niemożliwą.

Niemieccy badacze rozwiązali to zadanie przy pomocy sztucznej inteligencji. Załadowali do systemu prawie 2000 zdjęć śladów dinozaurów, obejmujących 150 milionów lat historii Ziemi, i wytrenowali algorytm do wykrywania ośmiu kluczowych cech odcisków. Te parametry pozwalają nie tylko określić gatunek zwierzęcia, ale także przywrócić szczegóły jego ruchu.

Co dokładnie uwzględnił SI?
CechyOpisCałkowite obciążenie śladuIle wagi dinozaur wywierał podczas krokuKształt i powierzchnia kontaktuJak kończyna dotykała podłożaRozmieszczenie ciała w trakcie ruchuBalans i rozkład masyOdległość między palcamiSzerokość stopy, ważna dla identyfikacji gatunkuPrzytwierdzenie palców do stopyStruktura „pazury” i jej wpływ na śladPozycja pazury i stopień naciskuJak mocno uciskała tylna część nogiBalans ciśnienia noska‑palcaRozkład wagi między przednią a tylną stronąRóżnice pomiędzy lewą a prawą stronąPorównanie kształtu prawego i lewego śladu

Dlaczego to ważne?
Przed zastosowaniem SI większość śladów mogła być zidentyfikowana jedynie przy wysokim stopniu niepewności. Klasyczne podejście uwzględniało wiele zmiennych: rodzaj ruchu, wilgotność gleby, jej struktura oraz długoterminowe pokrycie warstwami osadowymi i późniejszą erozję. Wszystko to tworzy skomplikowane zadanie „detektywistyczne”.

Dzięki nowemu algorytmowi naukowcy uzyskali „technologiczną butelkę Złotej Białej” – narzędzie, które pozwala dokładniej dopasować ślady do konkretnych gatunków dinozaurów. Jest to szczególnie cenne, ponieważ szkielet konkretnego zwierzęcia rzadko znajduje się w pobliżu jego odcisków.

Praktyczne wyniki
Jednym z wyróżniających się przykładów są ślady trójpalowego dinozaura znalezione w Południowej Afryce i datowane na około 210 milionów lat temu. Wcześniej uważa się, że przodkowie współczesnych ptaków pojawili się dopiero około 60 milionów lat później. SI potwierdziła hipotezę, że ci małe trójpalowe rzeczywiście mogli być wczesnymi krewnymi ptaków, co zrewidowało terminy ewolucji cech ptasich.

W ten sposób sztuczna inteligencja nie tylko przyspiesza analizę śladów – otwiera nowe horyzonty w rozumieniu zachowania i biologii prehistorycznych istot.